Omnibus w elektronice – jak pokazywać ceny promocyjne zgodnie z prawem

Jak wyznaczyć najniższą cenę z 30 dni – przykład

Najwięcej błędów bierze się z mylenia ceny odniesienia z ceną ostatnią przed promocją. Przepis mówi o najniższej cenie z 30 dni, więc jeśli w tym okresie była już krótsza akcja cenowa, to ona wyznacza poziom odniesienia.

Wykres – przykład wyznaczania ceny odniesienia [#chart:me64]

W przykładzie produkt przez 10 dni kosztował 499 zł, potem przez tydzień 449 zł, a następnie wrócił do 479 zł. Jeśli w 31. dniu sprzedawca ogłasza promocję z ceną 429 zł, obok musi pokazać 449 zł jako najniższą cenę z 30 dni. Przekreślenie ceny 479 zł i komunikat „−10%” liczony od niej wprowadzałyby klienta w błąd.

[#przyklad] Sprzedawca słuchawek wprowadza nowy model do sprzedaży i po 12 dniach obniża cenę z 349 zł do 299 zł. Produkt jest w sprzedaży krócej niż 30 dni, więc ceną odniesienia jest najniższa cena od dnia rozpoczęcia sprzedaży. Jeśli przez te 12 dni cena się nie zmieniała, wynosi 349 zł.

Co prawo uznaje za obniżkę

To pytanie ma w praktyce największe znaczenie. Obowiązek powstaje nie wtedy, gdy zmieniasz cenę, ale wtedy, gdy informujesz o obniżce. Liczy się perspektywa przeciętnego konsumenta: jeśli z komunikatu wynika, że produkt jest tańszy niż wcześniej, to jest to informacja o obniżce – niezależnie od tego, czy pada słowo „promocja”.

Wykres – kiedy trzeba podać najniższą cenę z 30 dni [#chart:me64b]

• Przekreślona cena obok niższej ceny albo dwie ceny zestawione obok siebie.

• Znak procentu z minusem, np. „−20%”, oraz komunikaty typu „100 zł taniej”.

• Słowa „promocja”, „obniżka”, „przecena”, „okazja”, „rabat”, „wyprzedaż”, „Black Friday”.

• Kody rabatowe i rabaty w programach lojalnościowych dotyczące konkretnych produktów lub grup produktów.

• Wyróżnienia graficzne sugerujące okazję cenową, np. czerwone etykiety przy cenie.

Wskazówki te wynikają z wyjaśnień Prezesa UOKiK i jego decyzji wobec platform e-commerce. Obowiązek nie obejmuje natomiast ogólnych haseł marketingowych, które porównują ofertę z konkurencją i nie sugerują, że wcześniej produkt był droższy u tego samego sprzedawcy. Szczegółowe zasady znajdziesz na stronie UOKiK o informacjach o obniżkach cen.

Omnibus na Media Expert – zasady ceny promocyjnej

Sprzedawca na marketplace ma dodatkowy poziom zasad: wymogi platformy. Na Media Expert cena promocyjna ustawiana w ofercie (pole discount-price z datami obowiązywania) musi spełniać dwa warunki opisane w Centrum Pomocy. Musi być co najmniej o 3% niższa od ostatniej ceny i co najmniej o 1 grosz niższa od najniższej ceny z ostatnich 30 dni.

Te warunki są w praktyce zabezpieczeniem przed pozornymi promocjami po stronie platformy. Jeśli przez ostatni miesiąc Twoja cena regularna spadała, a teraz chcesz ogłosić promocję, musisz zejść poniżej najniższego poziomu z tego okresu. To ważne przy planowaniu akcji – zwłaszcza tych, w których bierzesz udział na zaproszenie platformy. Więcej o udziale w akcjach piszemy w artykule o akcjach promocyjnych Media Expert.

[#uwaga] Obowiązki z ustawy o informowaniu o cenach dotyczą sprzedawcy, który informuje o obniżce, także na marketplace. Mechanizmy platformy pomagają spełnić wymogi, ale nie przejmują odpowiedzialności za to, co komunikujesz w swoich kanałach – np. w reklamach czy newsletterze z linkiem do oferty.

Specyfika elektroniki – gdzie najłatwiej o błąd

Elektronika to branża, w której ryzyko pomyłek przy Omnibusie jest wyjątkowo wysokie. Ceny zmieniają się często, nieraz kilka razy w tygodniu, a wielu sprzedawców używa automatycznych reguł cenowych. Poniżej sytuacje, które wymagają szczególnej uwagi.

Pierwsza to repricing. Automatyczna zmiana ceny w dół, która nie jest komunikowana jako obniżka, sama w sobie nie rodzi obowiązku. Problem pojawia się, gdy na tę samą ofertę nakładasz później komunikat promocyjny – wtedy wszystkie automatyczne spadki z ostatnich 30 dni liczą się do wyznaczenia najniższej ceny. Jak działają reguły cenowe w integratorze, opisujemy w artykule o repricerze w Base.

Druga to premiery i nowe generacje produktów. Przy produkcie w sprzedaży krócej niż 30 dni ceną odniesienia jest najniższa cena od początku sprzedaży. Jeśli w pierwszych dniach po premierze cena była niska w ramach akcji startowej, to ona wyznacza poziom dla kolejnej promocji. Trzecia to okresy wyprzedażowe: Black Friday, Cyber Monday, święta. Obniżki w tych okresach są pod szczególną uwagą klientów i urzędu, a planowanie cen powinno zacząć się co najmniej 30 dni wcześniej. Przygotowania do tego okresu omawiamy w artykule o Black Friday na Media Expert.

[#tip] Prowadź historię cen każdej oferty w każdym kanale – w integratorze, systemie ERP albo choćby w arkuszu. Przed ogłoszeniem promocji sprawdź najniższą cenę z 30 dni i zapisz ją razem z datą. W razie kontroli lub pytania klienta masz gotowy dowód, skąd wzięła się prezentowana cena odniesienia.

Kilka kanałów sprzedaży – kilka historii cen

Sprzedawcy elektroniki zwykle oferują te same produkty w kilku miejscach: we własnym sklepie, na Media Expert, na innych marketplace’ach. Ceny w tych kanałach często się różnią, choćby z powodu różnych prowizji. Przy planowaniu promocji warto więc patrzeć na historię cen w kanale, w którym ogłaszasz obniżkę, i pilnować, żeby komunikat promocyjny w tym kanale był z nią spójny. Różne ceny w różnych kanałach same w sobie nie są problemem – problemem jest niespójny komunikat o obniżce.

Wątpliwości budzą sytuacje, w których jedna reklama odsyła do kilku kanałów jednocześnie albo ta sama kampania promuje produkt w różnych cenach. W takich przypadkach dobrze jest skonsultować sposób prezentacji z prawnikiem. Bezpieczna zasada: komunikat o obniżce powinien odnosić się do konkretnej oferty w konkretnym kanale i podawać najniższą cenę z 30 dni właśnie dla niej. Jak te zasady wyglądają na innej platformie, opisujemy w tekście o Omnibusie na Empiku.

Przykład: jak zaplanować promocję na Black Friday

Załóżmy, że sprzedajesz odkurzacz bezprzewodowy w regularnej cenie 899 zł i chcesz w ostatni piątek listopada pokazać go w promocji. Pierwszy krok to sprawdzenie historii cen z 30 dni przed planowaną obniżką. Jeśli na początku listopada była krótka akcja z ceną 849 zł, to ta kwota jest ceną odniesienia, a nie 899 zł.

Masz wtedy dwie drogi. Pierwsza: ogłosić promocję poniżej 849 zł, np. 799 zł, i uczciwie pokazać obok najniższą cenę z 30 dni – 849 zł. Komunikowany rabat liczony od tej kwoty wyniesie około 6%. Druga: zrezygnować z wcześniejszej krótkiej akcji, jeśli wiesz, że planujesz dużą promocję pod koniec miesiąca. Wtedy ceną odniesienia pozostanie 899 zł, a obniżka do 799 zł będzie wyglądać atrakcyjniej – i będzie w pełni zgodna z przepisami.

Ten przykład pokazuje, dlaczego kalendarz promocji trzeba układać z wyprzedzeniem. Każda akcja cenowa wpływa na to, co możesz komunikować przez kolejne 30 dni. Seria drobnych obniżek przed dużym wydarzeniem sprzedażowym obniża poziom odniesienia i zmniejsza rabat, który możesz pokazać klientom w najważniejszym dniu.

Najczęstsze błędy sprzedawców elektroniki

1. Podawanie ostatniej ceny przed promocją zamiast najniższej z 30 dni.

2. Podnoszenie ceny regularnej na kilka dni przed akcją, żeby obniżka wyglądała na większą.

3. Liczenie procentu rabatu od ceny katalogowej producenta zamiast od własnej najniższej ceny.

4. Komunikat „promocja” w reklamie zewnętrznej bez informacji o najniższej cenie.

5. Kody rabatowe na wybrane produkty bez pokazania ceny odniesienia.

6. Brak dokumentacji historii cen, przez co trudno wykazać poprawność ceny odniesienia.

Szczególnie zdradliwy jest punkt trzeci. Cena sugerowana przez producenta to nie Twoja cena – jeśli przekreślasz ją obok swojej ceny i sugerujesz obniżkę, klient może odebrać to jako informację o promocji u Ciebie. Bezpieczniej jest porównywać się wyłącznie z własną historią cen. O budowaniu konkurencyjnej ceny bez sztucznych rabatów piszemy w artykule o cenach na Media Expert, a o śledzeniu cen konkurencji w tekście o analizie konkurencji.

Kto odpowiada za poprawność ceny odniesienia

Na marketplace łatwo założyć, że skoro platforma wymusza warunki ceny promocyjnej, to sprawa jest załatwiona. Obowiązek informacyjny ciąży jednak na przedsiębiorcy, który informuje o obniżce. Sprzedawca na Media Expert jest stroną umowy sprzedaży i to on ustala cenę oraz decyduje o promocji, więc to on powinien mieć pewność, że prezentowana obniżka jest prawdziwa.

W praktyce warto rozdzielić dwie sytuacje. Gdy obniżka jest prezentowana na stronie oferty przez mechanizmy platformy, ich poprawność wynika z danych, które przekazujesz: historii cen, ceny regularnej i promocyjnej. Gdy obniżkę komunikujesz sam – w reklamie, mailingu czy mediach społecznościowych – całość informacji, łącznie z najniższą ceną z 30 dni, jest po Twojej stronie.

Jak przygotować proces promocji zgodny z Omnibusem

Zamiast sprawdzać każdą promocję ręcznie, lepiej wbudować zasady w proces. W praktyce wystarczy kilka elementów: historia cen per oferta i kanał, reguła wyliczająca najniższą cenę z 30 dni, akceptacja promocji przez jedną osobę oraz kontrola, czy komunikaty w reklamach są spójne z ofertą. Przy integracji przez API lub integrator warto sprawdzić, czy narzędzie przechowuje historię cen i czy pozwala ustawić cenę promocyjną z datami. Jak synchronizować ceny między systemem a platformą, opisujemy w artykule o stanach i cenach na Media Expert.

[#checklista] Przed każdą promocją: sprawdź najniższą cenę z 30 dni w danym kanale; upewnij się, że nowa cena jest od niej niższa (na Media Expert co najmniej o 1 grosz i co najmniej 3% poniżej ostatniej ceny); ustaw daty obowiązywania; przygotuj komunikaty reklamowe z ceną odniesienia; zapisz historię cen i decyzję w dokumentacji.

Najczęściej zadawane pytania

Czy muszę podawać najniższą cenę z 30 dni przy każdej zmianie ceny?

Nie. Obowiązek powstaje wtedy, gdy informujesz o obniżce – np. przekreśloną ceną, procentem rabatu albo słowem „promocja”. Zwykła zmiana ceny bez takiej komunikacji nie wymaga podawania ceny odniesienia.

Co, jeśli produkt jest w sprzedaży krócej niż 30 dni?

Wtedy ceną odniesienia jest najniższa cena od dnia rozpoczęcia sprzedaży do dnia wprowadzenia obniżki. Dotyczy to często premier i nowych modeli w elektronice.

Czy mogę liczyć rabat od ceny sugerowanej przez producenta?

To ryzykowne. Jeśli zestawienie z ceną producenta sugeruje obniżkę u Ciebie, klient i urząd mogą uznać to za informację o obniżce bez prawidłowej ceny odniesienia. Bezpieczniej porównywać się z własną najniższą ceną z 30 dni.

Jakie warunki musi spełnić cena promocyjna na Media Expert?

Według Centrum Pomocy cena promocyjna musi być co najmniej o 3% niższa od ostatniej ceny i co najmniej o 1 grosz niższa od najniższej ceny z ostatnich 30 dni. Ustawia się ją z datami obowiązywania.

Jakie kary grożą za naruszenie zasad Omnibusa?

Inspekcja Handlowa może nałożyć karę do 20 000 zł, a przy co najmniej trzech naruszeniach w ciągu 12 miesięcy – do 40 000 zł. Prezes UOKiK może dodatkowo prowadzić postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów.

Czy kod rabatowy też wymaga podania najniższej ceny?

Jeśli kod dotyczy konkretnych produktów lub grup produktów, UOKiK traktuje go jako informację o obniżce. Wtedy trzeba pokazać najniższą cenę z 30 dni przed obniżką.

Podsumowanie

Omnibus w elektronice sprowadza się do jednej zasady: jeśli komunikujesz obniżkę, pokaż obok najniższą cenę z 30 dni przed nią. W praktyce oznacza to prowadzenie historii cen, ostrożność przy repricingu i premierach oraz planowanie akcji wyprzedażowych z co najmniej miesięcznym wyprzedzeniem. Na Media Expert dochodzą zasady platformy: cena promocyjna musi być co najmniej 3% niższa od ostatniej ceny i niższa od najniższej ceny z 30 dni.

Wdrażamy i obsługujemy sprzedaż na marketplace’ach, w tym na Media Expert – pomagamy ułożyć politykę cenową, reguły w integratorze i kalendarz promocji tak, żeby obniżki były skuteczne i zgodne z przepisami. Jeśli chcesz to uporządkować, umów bezpłatną konsultację.